|
 La Flora Nel seguente elenco floristico sono riportate tutte le entitĂ note ad oggi per l’area in esame, espresse con la nomenclatura utilizzata nel “Prodromo della Flora Romana” (ANZALONE, 1994, 1998) e ordinate secondo il criterio sistematico utilizzato nella “Flora d’Italia” (PIGNATTI, 1982). Le specie elencate sono il risultato del cospicuo aggiornamento (TODINI, Tesi di Laurea, 1996, e successive segnalazioni) apportato ai dati acquisiti nella stesura dell’Atlante della Flora di Roma (CELESTI GRAPOW, 1995). Sono state estratte dall’Atlante le specie segnalate entro i 5 quadranti su cui si sviluppa il comprensorio dell’Insugherata, sebbene uno solo (D3) ricada interamente in tale territorio; gli altri quadranti comprendono tutti una parte di tessuto urbano. Si è cercato di limitare tale approssimazione escludendo quelle entitĂ piĂą strettamente legate all’ambiente antropico. La lettera “I”, quando presente, sta ad indicare come l’entitĂ in questione sia nota, Le entitĂ accertate finora ammontano quindi a 634, distribuite tra 335 generi e 80 famiglie: circa la metĂ delle specie vegetali riconosciute nell’intero territorio di Roma, il che conferma l’area tra quelle biologicamente piĂą ricche in tale contesto. Le specie definite rarissime (rr) nel territorio del Lazio ammontano a 2 (Festca drymeia e Equisetum hyemale), quelle indicate come rare (r) sono risultate 11 e quelle indicate come poco comuni (pc) 24. PTERIDOPHYTA EQUISETACEAE Equisetum ramosissimum Desf. Equisetum hyemale L. I rr Equisetum telmateja Ehrh. HEMIONITIDACEAE Anogramma leptophylla (L.) Link HYPOLEPIDACEAE Pteridium aquilinum (L.) Kuhn ASPLENIACEAE Asplenium onopteris L. Asplenium trichomanes L. subsp. quadrivalens D.E. Meyer Phyllitis scolopendrium (L.) Newman ASPIDIACEAE Polystichum setiferum (Forsskal) Woynar ANGIOSPERMAE DICOTYLEDONES SALICACEAE Salix alba L. Salix triandra L. Salix caprea L. pc Salix purpurea L. Populus alba L. Populus tremula L. BETULACEAE Alnus glutinosa (L.) Gaertner CORYLACEAE Carpinus betulus L. I Ostrya carpinifolia Scop. Corylus avellana L. FAGACEAE Castanea sativa Miller Quercus ilex L. Quercus suber L Quercus cerris L. Quercus robur L. Quercus pubescens Willd. Quercus frainetto Ten ULMACEAE Ulmus minor Miller MORACEAE Ficus carica L. Humulus lupulus L. URTICACEAE Urtica dioica L. Urtica membranacea Poiret Parietaria diffusa M. et K. SANTALACEAE Osyris alba L. ARISTOLOCHIACEAE Aristolochia rotunda L. POLYGONACEAE Polygonum romanum Jacq. Polygonum aviculare L. Polygonum arenastrum Boreau Polygonum lapathifolium L Polygonum amphibium L. Fallopia dumetorum (L.) Holub Rumex acetosella L. Rumex acetosa L. Rumex crispus L. Rumex conglomeratus Murray Rumex sanguineus L. Rumex pulcher L. Rumex obtusifolius L. Rumex bucephalophorus L. CHENOPODIACEAE Beta vulgaris L. Chenopodium ambrosioides L. Chenopodium vulvaria L. Chenopodium opulifolium Schrader pc Chenopodium album L. Atriplex patula L. Atriplex patula L. var. angustifolia (Sm.) Lange Atriplex latifolia Wahlenb. AMARANTHACEAE Amaranthus cruentus L. Amaranthus chlorostachys Willd. Amaranthus retroflexus L. Amaranthus blitoides S. Watson Amaranthus albus L. Amaranthus deflexus L. Amaranthus lividus L. pc PORTULACACEAE Portulaca oleracea L. CARYOPHYLLACEAE Moehringia trinervia (L.) Clairv. Stellaria media (L.) Vill. Stellaria neglecta Weihe Cerastium glomeratum Thull Cerastium ligusticum Viv. Sagina apetala Ard. Polycarpon tetraphyllum L. Spergula arvensis L. Lychnis flos-cuculi L. Silene italica (L.) Pers. Silene vulgaris (Moench) Garcke) Silene alba (Miller) Krause Silene gallica L. Silene bellidifolia Juss. Petrorhagia saxifraga (L.) Link Petrorhagia prolifera (L.) Ball et Heiw. Petrorhagia velutina (Guss.) Ball et Heyw. Dianthus armeria L. RANUNCULACEAE Nigella damascena L. Delphinium halteratum S. et S. Anemone apennina L. Anemone hortensis L. Clematis flammulaL. Clematis vitalba L. Adonis annua L. Ranunculus lanuginosus L. Ranunculus repens L. Ranunculus bulbosus L. subsp. aleae (Willk) Rouy et Fouc Ranunculus sardous Crantz Ranunculus paludosus Poiret (R. flabellatus Desf.) Ranunculus ficaria L. r Thalictrum aquilegifolium L. I GUTTIFERAE Hypericum hirsutum L. Hypericum montanum L. I Hypericum perfoliatum L. Hypericum australe Ten. Hypericum perforatum L. LAURACEAE Laurus nobilis L. PAPAVERACEAE Papaver rhoeas L. Papaver dubium L. Chelidonium majus L. Fumaria capreolata L. Fumaria officinalis L. CRUCIFERAE Sisymbrium officinale (L.) Scop. Alliaria petiolata (Bieb.) Cavara et Grande Arabidopsis thaliana (L.) Heinh. Bunias erucago L. Barbarea vulgaris R. Br. Rorippa prostrata (Bergeret) Sch. et Th. r Cardamine bulbifera (L.) Crantz I Cardamine enneaphyllos (L.) Crantz I pc Cardamine graeca L. I pc Cardamine impatiens L. I Cardamine hirsuta L. Arabis hirsuta (L.) Scop. Arabis turrita L. Capsella rubella Reuter Lepidium graminifolium L. Cardaria draba (L.) Desv. Diplotaxis erucoides (L.) DC. Diplotaxis tenuifolia (L.) DC. Brassica napus L. Sinapis arvensis L. Hirschfeldia incana (L.) Lagreze Fossat pc Rapistrum rugosum (L.) All. pc Raphanus raphanistrum L. RESEDACEAE Reseda phyteuma L. Reseda lutea L. CRASSULACEAE Sedum acre L. Sedum cepaea L. ROSACEAE Rubus ulmifolius Schott Rubus caesius L. Rosa canina L. Rosa sempervirens L. Agrimonia eupatoria L. Sanguisorba minor Scop. subsp. muricata Briq. Geum urbanum L. Potentilla recta L. Potentilla reptans L. Pyrus amygdaliformis Vill. Malus sylvestris Miller Sorbus domestica L. Mespilus germanica L. Crataegus monogyna Jacq. Prunus spinosa L. LEGUMINOSAE Cercis siliquastrum L. Cytisus villosus Pourret Cytisus scoparius (L.) Link Spartium junceum L. Robinia pseudacacia L. Galega officinalis L. Astragalus hamosus L. Vicia villosa Roth Vicia sativa L. Vicia melanops S. et S. Vicia luteaL. Vicia hybrida (L.) S.F.Gray Vicia bithynica (L.) L. Vicia narbonensis L. Lathyrus venetus (Miller) Wohlf. Lathyrus sylvestris L. Lathyrus latifolius L. Lathyrus cicera L. Lathyrus hirsutus L. I Lathyrus clymenum L. Lathyrus aphaca L. Ononis spinosa L. Melilotus altissimus Thuill. I pc Melilotus albus Medicus Melilotus officinalis (L.) Pallas Medicago lupulina L. Medicago sativa L. Medicago orbicularis (L.) Bartal. Medicago rigidula (L.) All. Medicago truncatula Gaertner Medicago arabica (L.) Hudson Medicago polimorfa L. (M. hispida Gaertner) Trifolium repens L. Trifolium nigrescens Viv. Trifolium glomeratum L. Trifolium suffocatum L. pc Trifolium vesiculosum Savi Trifolium fragiferum L. Trifolium resupinatum L. Trifolium tomentosum L. Trifolium campestre Schreber Trifolium micranthum Viv. Trifolium striatum L. I pc Trifolium arvense L. Trifolium bocconei Savi Trifolium ligusticum Balbis Trifolium scabrum L. Trifolium stellatum L. Trifolium incarnatum L. Trifolium pratense L. Trifolium pallidum L. Trifolium lappaceum L. Trifolium cherleri L. Trifolium angustifolium L. Trifolium ochroleucum Hudson Trifolium echinatum Bieb. Trifolium squarrosum L. Trifolium subterraneum L. Dorycnium hirsutum (L.) Ser. Dorycnium rectum (L.) Ser. Lotus glaber Miller (L. tenuis W. et K.) Lotus corniculatus L. Lotus hispidus DC. (L. subbiflorus Lag.) pc Lotus ornithopodioides L. Hymenocarpus circinnatus (L.) Savi Securigera securidaca (L.) Deg. et Doerfl. Ornithopus compressus L. Scorpiurus muricatus L. OXALIDACEAE Oxalis dillenii Jacq. Oxalis corniculata L. GERANIACEAE Geranium rotundifolium L. Geranium molle L. Geranium columbimum L. Geranium dissectum L. Geranium lucidum L. I Geranium purpureum Vill. Erodium malacoides (L.) L'Her. Erodium moschatum (L.) L'Her. Erodium cicutarium (L.) L'Her. LINACEAE Linum bienne Miller Linum tryginum L. Linum strictum L. EUPHORBIACEAE Chrozophora tinctoria (L.) Juss. Mercurialis annua L. Mercurialis perennis L. I Euphorbia chamaesyce L. Euphorbia dulcis L. subsp. purpurata (Thull.) Rothm. I Euphorbia helioscopia L. Euphorbia exigua L. Euphorbia falcata L. Euphorbia peplus L. Euphorbia amygdaloides L. SIMAROUBACEAE Ailanthus altissima (Miller) Swingle POLYGALACEAE Polygala monspeliaca L. ANACARDIACEAE Pistacia lentiscus L. ACERACEAE Acer campestre L. Acer monspessulanum L. AQUIFOLIACEAE Ilex aquifolium L. I CELASTRACEAE Euonymus europaeus L. RHAMNACEAE Rhamnus alaternus L. VITACEAE Vitis vinifera L. MALVACEAE Malva sylvestris L. Lavatera cretica L. Lavatera punctata All. Althaea cannabina L. THYMELAEACEAE Daphne gnidium L. Thymelaea passerina (L.) Coss. et Germ. I pc VIOLACEAE Viola odorata L. Viola suavis Bieb. Viola reichenbachiana Jordan ex Boreau Viola arvensis Murray CISTACEAE Cistus salvifolius L. Tuberaria guttata (L.) Fourr. Helianthemum nummularium (L.) Miller CUCURBITACEAE Ecballium elaterium (L.) A. Rich. Bryonia dioica Jacq. LYTHRACEAE Lythrum salicaria L. Lythrum hyssopifolia L. Lythrum junceum Banks et Sol. MYRTACEAE Myrtus communis L. ONAGRACEAE Epilobium hirsutum L. Epilobium parviflorum Schreber CORNACEAE Cornus sanguinea L. Cornus mas L. ARALIACEAE Hedera helix L. UMBELLIFEREAE Eryngium campestre L. Chaerophyllum temulentum L. Anthriscus sylvestris (L.) Hoffm. Oenanthe pimpinelloides L. Foeniculum vulgare Miller Conium maculatum L. Bupleurum praealtum L. I Apium nodiflorum (L.) Lag. Sison amomum L. I Ammi majus L. Tordylium apulum L. Torilis nodosa (L.) Gaertner Torilis arvensis (Hudson) Link Torilis japonica (Houtt.) DC. I Daucus carota L. ERICACEAE Erica arborea L. Erica multiflora L. I Arbutus unedo L. PRIMULACEAE Cyclamen hederifolium Aiton Cyclamen repandum S.et S. Anagallis arvensis L. Anagallis foemina Miller PLUMBAGINACEAE Plumbago europaea L. OLEACEAE Fraxinus ornus L. Ligustrum vulgare L. Ligustrum lucidum Aiton Phillyrea latifolia L. GENTIANACEAE Blackstonia perfoliata (L.) Hudson Centaurium erythraea Rafn Centaurium pulchellum (Swartz) Druce Centaurium tenuiflorum (Hoffm. et Link) Fritsch subsp. acutiflorum (Schott) Zeltner Centaurium maritimum (L.) Fritsch APOCINACEAE Vinca minor L. RUBIACEAE Sherardia arvensis L. Asperula laevigata L. Galium elongatum Presl. Galium album Miller Galium aparine L. Galium parisiense L. Galium divaricatum Lam. I pc Cruciata laevipes Opiz Cruciata glabra (L.) Ehrend. I Rubia peregrina L. CONVOLVULACEAE Cuscuta epithymum (L.) L. Calystegia sepium (L.) R. Br. Calystegia sylvatica (Kit.) Griseb. Convolvulus cantabrica L. Convolvulus arvensis L. BORAGINACEAE Heliotropium europaeum L. Lithospermum purpurocaeruleum L. (Buglossoides purpuro-caerulea (L.) Johnston) Echium italicum L. Echium vulgare L. Echium plantagineum L. Symphytum officinale L. Symphytum tuberosum L. Anchusa hybrida Ten. Borago officinalis L. Myosotis arvensis (L.) Hill Myosotis ramosissima Rochel in Schultes Cynoglossum creticum Miller VERBENACEAE Verbena officinalis L. LABIATE Ajuga reptans L. Ajuga chamaepitys (L.) Teucrium chamaedrys L. Teucrium capitatum L.(Teucrium polium L. subsp. capitatum (L.) Arcangeli) Marrubium vulgare L. Sideritis romana L. Lamium maculatum L. Lamium bifidum Cyr. Lamium purpureum L. Lamium amplexicaule L. Ballota nigra L. subsp. foetida (Vis.) Hayek Stachys officinalis (L.) Trevisan Stachys germanica L. Stachys heraclea All. I Stachys sylvatica L. Stachys palustris L. pc Stachys ocymastrum (L.) Briq. Glechoma hirsuta W. et K. I Prunella vulgaris L. Melissa officinalis subsp. altissima (Sm.) Arcangeli (M. romana Miller) Satureja vulgaris (L.) Fritsch (Clinopodium vulgare L.) Satureja graeca L. (Micromeria graeca (L.) Bentham) Satureja ascendens (Jordan) K.Maly (Calamintha sylvatica Bromf.) Satureja nepeta (L.) Scheele (Calamintha nepeta (L.) Savi) Origanum vulgare L. Lycopus europaeus L. Mentha pulegium L. Mentha aquatica L. Mentha suaveolens Ehrh. Salvia verbenaca L. SOLANACEAE Solanum dulcamara L. Solanum nigrum L. Datura stramonium L. SCROPHULARIACEAE Verbascum sinuatum L. Verbascum blattaria L. Verbascum samniticum Ten. Scrophularia auriculata L. Linaria pelisseriana (L.) Miller pc Linaria vulgaris Miller Cymbalaria muralis P.Gaertn. B.Meyer et Scherb. Kickxia commutata (Bernh.) Fritsch Kickxia elatine (L.) Dumort. subsp. crinita (Mabille) W. Greuter Kickxia spuria (L.) Dumort. Digitalis micrantha Roth I Veronica arvensis L. Veronica persica Poiret Veronica hederifolia L. Veronica cymbalaria Bodard Veronica montana L. I pc Veronica anagallis-aquatica L. Veronica beccabunga L. Odontites verna (Bellardi) Dumort (O. rubra (Baumg.) Opiz) subsp. serotina Dumort Parentucellia viscosa (L.) Caruel Parentucellia latifolia (L.) Caruel Bellardia trixago (L.) All. Lathraea squamaria L. I pc OROBANCHACEAE Orobanche crenata Forsskal Orobanche minor Sm. Orobanche hederae Duby PLANTAGINACEAE Plantago major L. Plantago lanceolata L. Plantago psillium L. Plantago lagopus L. CAPRIFOLIACEAE Sambucus ebulus L. Sambucus nigra L. Viburnum tinus L. Lonicera japonica Thunb. Lonicera implexa Aiton Lonicera caprifolium L. Lonicera etrusca Santi VALERIANACEAE Valerianella eriocarpa Desv. Valerianella microcarpa Loisel Valerianella puberula (Bertol.) DC. r DIPSACACEAE Cephalaria transsylvanica (L.) Schrader Dipsacus fullonum L. Knautia arvensis (L.) Coulter Knautia integrifolia (L.) Bertol. Sixalis atropurpurea (L.) Greuter et Burdet subsp. maritima (L.) (Scabiosa maritima L.) CAMPANULACEAE Campanula rapunculus L. Campanula trachelium L. COMPOSITAE Aster squamatus (Sprengel) Hieron. Eupatorium cannabinum L. Conyza bonariensis (L.) Cronq. Conyza albida Willd. Conyza canadensis (L.) Cronq. Bellis annua L. Bellis perennis L. Bellis sylvestris Cyr. Filago germanica (L.) Hudson Logfia gallica (L.) Cosson et Germ. (Oglifa gallica (L.) Chrtek et Holub) Inula conyza DC. Inula graveolens (L.) Desf. Inula viscosa (L.) Aiton Pulicaria vulgaris Gaertner r Pulicaria dysenterica (L.) Bernh. Pulicaria odora (L.) Rchb. Pallenis spinosa (L.) Cass. Bidens tripartita L. Helianthus tuberosus L. Xanthium spinosum L. Xanthium strumarium subsp. italicum (Moretti) D.Love Anthemis arvensis L. Anthemis cotula L. Anthemis tinctoria L. Anthemis mixta L. Anacyclus radiatus Loisel Matricaria chamomilla L. Chrysanthemum segetum L. Coleostephus myconis (L.) Cass. Tanacetum parthenium (L.) Sch.-Bip. Artemisia vulgaris L. Artemisia verlotiorum Lamotte Tussilago farfara L. Petasites hybridus (L.) Gaertn. Meyer et Sch. Senecio erraticus Bertol. Senecio vulgaris L. Calendula arvensis L. Arctium lappa L. I Arctium minus (Hill) Bernh. Carduus nutans L. Carduus micropterus (Borb.) Teyber subsp. perspinosus (Fiori) Kazmi pc Carduus pycnocephalus L. Cirsium italicum (Savi) DC. I r Cirsium vulgare (Savi) Ten. Cirsium arvense (L.) Scop. Silybum marianum (L.) Gaertner Galactites tomentosa Moench. Onopordum illyricum L. Centaurea bracteata Scop. Centaurea calcitrapa L. Centaurea solstitialis L. Carlina corymbosa L. Carthamus lanatus L. Echinops siculus Strobl Scolymus hispanicus L. Cichorium inthybus L. Lapsana communis L. Tolpis umbellata Bertol. Tolpis virgata (Desf.) Bertol. Hedypnois rhagadioloides(L.) Willd. Hedypnois cretica (L.) Willd. Hypochoeris glabra L. Hypochoeris radicata L. Hypochoeris achyrophorus L. Urospermum dalechampii (L.) Schmidt Leontodon tuberosum L. Picris hieracioides L. Picris echioides L. Andryala integrifolia L. Chondrilla juncea L. Taraxacum officinale Weber Sonchus asper (L.) Hill Sonchus oleraceus L. Sonchus tenerrimus L. Lactuca serriola L. Lactuca saligna L. Mycelis muralis (L.) Dum. Reichardia picroides (L.) Roth Crepis neglecta L. Crepis vesicaria L. Crepis setosa Hall. Crepis bursifolia L. r Crepis sancta L. MONOCOTILEDONES ALISMATACEAE Alisma plantago-aquatica L. LILIACEAE Asphodelus microcarpus Salzm. et Viv. Ornithogalum umbellatum L. Ornithogalum narbonense L. Ornithogalum pyrenaicum L. Bellevalia romana (L.) Sweet Muscari neglectum Guss. Muscari atlanticum Boiss. et Reuter I Leopoldia comosa (L.) Parl. Allium vineale L. Allium ampeloprasum L. Allium fuscum W. et K. Allium roseum L. Allium pendulinum Ten. I Polygonatum multiflorum (L.) All. I Asparagus acutifolius L. Ruscus aculeatus L. Smilax aspera L. AMARILLIDACEAE Galanthus nivalis L. I Narcissus tazetta L. DISCORACEAE Tamus communis L. IRIDACEAE Iris foetidissima L. Crocus suaveolens Bertol. Romulea bulbocodium (L.) Seb. et Mauri JUNCACEAE Juncus tenageja Ehrh. I Juncus bufonius L. Juncus inflexus L. Juncus articulatus L. Juncus capitatus Weigel I r Luzula forsteri (Sm.) DC. GRAMINACEAE Cynosurs cristatus L. I Cynosurus polybracteatus Poiret Cynosurus echinatus L. Briza maxima L. Briza minor L. Dactylis hispanica Roth Dactylis glomerata L. Poa annua L. Poa trivialis L. Poa pratensis L. Poa bulbosa L. Poa nemoralis L. I Vulpia geniculata (L.) Link r Vulpia ligustica (All.) Link Vulpia ciliata (Danth.) Link Vulpia myuros (L.) Gmelin Festuca drymeia M. et K. I rr Festuca arundinacea Schreber Catapodium rigidum (L.) Hubbard Melica uniflora Retz. Melica arrecta O.Kuntze Psilurus incurvus (Gouan) Sch. et Th. pc Lolium multiflorum Lam. Lolium perenne L. Bromus rubens L. pc Bromus sterilis L. Bromus madritensis L. Bromus rigidus Roth Bromus gussonei Parl. Bromus hordeaceus L. Brachypodium sylvaticum (Hudson) Beauv. Brachypodium rupestre (Hosrt) R. et S. Brachypodium distachyum (L.) Beauv. Hordeum bulbosum L. Hordeum murinum subsp. leporinum (Link) Arcangeli Agropyron repens (L.) Beauv. Dasypyrum villosum (L.) Borbas Aegilops geniculata Roth Avena barbata Potter Avena fatua L. Avena sterilis L. Avena sativa L. Gaudinia fragilis (L.) Beauv. Holcus lanatus L. Lophoclhoa cristata (L.) Hyl. Trisetaria panicea (Lam.) Maire Agrostis stolonifera L. Polypogon viridis (Gouan) Breistr. Lagorus ovatus L. Periballia minuta (L.) Asch. et Gr. r Aira elegans Willd. Phragmites australis (Cav.) Trin. Arundo donax L. Arundo pliniana Turra Phalaris aquatica L.(Ph. bulbosa Auct. non L.) pc Phalaris minor Retz. pc Phalaris brachystachys Link Anthoxanthum odoratum L. Alopecurus myosurioides Hudson Phleum pratense L. Stipa bromoides (L.) Doerfl. Piptatherum miliaceum (L.) Cosson (Oryzopsis miliacea (L.) Asch. et Schweinf.) Eleusine indica (L.) Gaertner Cynodon dactylon (L.) Pers. Echinochloa crus-galli (L.) Beauv. Digitaria sanguinalis (L.) Scop. Paspalum paspaloides Michx.) Scribner Setaria viridis (L.) Beauv. Setaria ambigua Guss. r Setaria verticillata (L.) Beauv. Sorghum halepense (L.) Pers. Chrysopogon gryllus (L.) Trin. Dichanthium ischaemum (L.) Roberty (Bothriochloa ischaemon (L.) Keng) ARACEAE Arum italicum Miller Arisarum vulgare Targ.-Tozz. Arisarum proboscideum (L.) Savi I pc Biarum tenuifolium (L.) Schott I pc LEMNACEAE Lemna minor L. TYPHACEAE Typha latifolia L. CYPERACEAE Carex distachya Desf. Carex divulsa Stokes Carex divisa Hudson Carex caryophyllea La Tourr. Carex grioletii Roemer I r Carex hallerana Asso r Carex olbiensis Jordan pc Carex depauperata Good. I pc Carex sylvatica Hudson Carex pendula Hudson Carex flacca Schreber subsp. serratula (Biv.) Gaertner Carex hirta L. Cyperus longus L. Cyperus rotundus L. Cyperus fuscus L. ORCHIDACEAE Ophrys bombylifera Link Ophrys sphecodes Miller Ophrys holoserica (Burm fil.) W.Greuter (O. fuciflora (Crantz) Moench) Serapias lingua L. Serapias vomeracea (Burm.) Briq. Orchis papilionacea L. Orchis purpurea Hudson Orchis provincialis Balb. I Platanthera bifolia (L.) Rchb. I Limodorum abortivum (L.) Swartz Spiranthes spiralis (L.) Koch  Â
Â
|